Neron-as ze świątynią Janusa-Nero

Wybity w czasie rzadów cesarza Nerona as ,którego chciałbym krótko opisać jest pięknym przykładem przedstawienia nieistniejącej już budowli stolicy imperium.
Świątynia Janusa widniejąca na rewersie, oddana jest w najdrobniejszych  szczegółach.Widzimy każde okucie wrót,płyty brązowe którymi okryto ściany ,girlandy i dużo detali architektonicznych.
Zamknięta brama ma symbolizować pokój i to że w tej chwili Rzym nie prowadzi żadnej wojny.
Janus to bóstwo staroitalskie nie mające odpowiednika w mitologii greckiej.Był bogiem wszystkich początków,  patronem umów i układów sojuszniczych a także opiekunem  bram,  drzwi ,przejść i mostów. Przedstawiano go jako mężczyznę o dwóch brodatych twarzach które zwrócone były na wschód i zachód.Właśnie taki posąg stał w sanktarium powstałym z bramy w najstarszych obwarowaniach Rzymu.
Świątynia znajdowała się w północnej części forum blisko Kurii.
RIC  306 Waga 10,3 g   54-68 rok n.e.
Awers:Głowa cesarza zwrócona w prawo NERO CAESAR AVG GERM IMP
Rewers:Świątynia Janusa ,okno z lewej,podwójne wrota z wiszącą w poprzek nich girlandą po prawej PACE P R VBIQ PARTA IANVM CLVSIT S-C

Inna świątynią Janusa ,której resztki dotrwały do dzisiaj jest ta z Forum Holitorium.Włączona w korpus kościoła San Nicola in Carcere.

Istnieje też nadal Łuk Janusa (Ianus Quadrifrons) .Wzniesiony prawdopodobnie przez cesarza Konstantyna w IV wieku n.e.

Tetricus I i II -zmierzch cesarstwa galijskiego

Rok 273 n.e. Ostatnich dwóch władców  Imperium Galliarum to ojciec i syn.Tetricus I i II .Stan gospodarki i społeczeństwa samozwańczego cesarstwa w tym okresie odzwierciedlają monety.Stylistycznie tragiczne,wybite niedbale,ledwo wykąpane w srebrze.
Świadomy katastrofalnej sytuacji państwa , Tetricus I nie stawiał oporu podczas wyprawy Aureliana pragnącego powrotu zbuntowanych prowincji do Imperium Romanum.
Cesarstwo galijskie przestało istnieć a "współpracujący" z prawowitym władcą uzurpatorzy zachowali życie.
Dwa antoniniany ,które prezentuję wybite zostały w latach 270-273 n.e.Pierwszy to moneta Tetricusa I
RIC 80 Waga 3 g
Awers : Popiersie cesarza w koronie promienistej zwrócone w prawo IMP TETRICVS P F AVG
Rewers:Hilaritas stojąca w lewo ,trzymająca długą palmę i róg obfitości HILARITAS AVGG

Druga moneta  antoninian Teticusa II

RIC 270 Waga  2,4 g Mennica Trewir

Awers:Popiersie cesarza w koronie promienistej zwrócone w prawo C PIV ESV TETRICVS CAES

Rewers: Spes idąca w lewo,trzymająca kwiat,podnosząca rąbek szaty SPES AVGG

Stolicą   Imperium Galliarum był Trewir.Najludniejsze miasto na pólnoc od Alp.Liczące 80 tysięcy  mieszkańców, pełne wspaniałych budowli  od II wieku otoczne murami.

           Na zdjęciach Porta Nigra i amfiteatr wciągnięty w system rzymskich umocnień.                                 

           

   

Vetranio

Rok 350 n.e.Magnencjusz obwołuje się cesarzem. Znienawidzony Konstans ginie z rąk siepaczy uzurpatora. Konstancjusz nie może interweniować gdyż walczy na wschodzie z królem Persów Szapurem II .  Armia Dunaju wrze i wtedy właśnie po władzę sięga magister militum Vetranio przy cichej akceptacji a może i inspiracji samego Konstancjusza.
Dziwna to i wymuszona uzurpacja.Może efekt zakulisowych działań Konstancji ,siostry prawowitego władcy.
Potężna armia nie zostaje przejęta przez zabójcę Konstansa.
Wojna domowa ,która w tej sytuacji była nieunikniona ukazała lojalność starego Vetranio.
Zrzuca purpurę i uzyskuje "przebaczenie".Dożywa swoich dni wynagradzany sowitą pensją .
Rzadka i poszukiwana moneta która dziś przedstawiam wybita została w mennicy  miasta Siscia.Stan może nie zachwyca ale w dużej mierze jest czytelny.Kilka zdjęć przy różnym oświetleniu ukazuje resztki piękna tego krążka.
RIC 294 (możliwe) Waga 2.4 g
Awers:Popiersie w wieńcu zwrócone w prawo DN VETRA-NIO PF AVG
Rewers:Vetranio stojący na wprost,trzymający sztandar z symbolem Chi-rho i włócznię GLORIA ROMANORVM w odcinku menniczym ( ESIS ? )

Woluzjan-antoninianus-Volusian

Ciekawy antoninianus ,którego chciałbym dzisiaj opisać wybito w latach 251-253 n.e. Po straszliwej klęsce pod  Abrittus i śmierci Decjusza cesarzem został Trebonian Gallus .
Syn poprzedniego cesarza, Hostylian oraz jego własny Woluzjan otrzymali początkowo tytuł cezarów a
po adopcji tego pierwszego, augustów.
Teoretycznie imperium miało trzech współwładców.Do tego faktu nawiązuje rewers monety ukazujący personifikację zgody cesarzy z podwójnym rogiem obfitości ! Zgoda buduje...

RIC 167 Waga 3,2 g
Awers: Popiersie cesarza w koronie radialnej, zwrócone w prawo  IMP CAE C VIB VOLUSIANO AVG
Rewers:Konkordia stojąca w lewo,trzymająca paterę i podwójny róg obfitości  CONCORDIA AVGG

 Czyszczenie chemiczne, które ktoś przeprowadził spowodowało wytrawienie powierzchni monety i jej chropowatość.Mimo tego faktu i pęknięcia krążka przy wybijaniu ,prezentuje się ona dość ładnie.

Teodozjusz II -Theodosius II

Jest rok 408 n.e. umiera cesarz Arkadiusz.Tron wschodniej części imperium obejmuje siedmioletni Teodozjusz II. I od tej chwili aż do śmierci jego wuja Honoriusza w  roku 423 n.e. możemy datować wybicie monety ,którą  dzisiaj prezentuję.
Cesarstwo podzielone przez jego dziada Teodozjusza Wielkiego łączą jeszcze więzy krwi . Widać to na tym malutkim brąziku. Jednak już nigdy nie będzie jednolitym państwem.
A przecież wcześniej wyodrębniano kompetencje,strefy wpływów,terytorium imperium miedzy różnych władców.Tym razem rozpad na dwie części miał stać się trwały.
Polityka Teodozjusza II ujawniła pierwsze symptomy tego już niedwracalnego procesu po śmierci Honoriusza. Chęć ponownego zjednoczenia imperium spotkała się z oporem elit w Rzymie, które okrzyknęły cesarzem Jana.
RIC 410 Waga 1,5 g  Mennica Konstantynopol 408-423 r.n.e.
Awers:Popiersie Teodozjusza II w diademie perełkowym zwrócone w prawo  DN THEODO-SIVS PF AVG w polu za popiersiem gwiazdka.
Rewers:Dwóch cesarzy z włóczniami-Honoriusz i Teodozjusz II ,stojących na wprost,trzymający wspólnie glob GLORI-A ROMA-NORVM w odcinku menniczym CONSA

 Ta dość rzadka moneta zachowała się przyzwoitym stanie.Uroku dodaje jej piękna ciemnozielona ptyna

 Cesarstwo razem,ale już osobno....

Domicjan-as- Domitian

Domicjan  który na początku panowania w 82 roku n.e. osobiście poprowadził  legiony do walki z Germanami jest twórcą tzw Agri Decumates.
Niewątpliwe zwycięstwo nad plemionem  Chattów ,ich odepchnięcie w głąb Germanii oraz rozszerzenie granic imperium w tym rejonie,spowodowały że przyjął tytuł Germanicus .
Piękna moneta którą dziś prezentuję pośrednio nawiązuje do tych wydarzeń.Na awersie widzimy napis GERM (anicvs).Rewers z kolei ukazuje personifikację odwagi Augusta , który przecież dowodził zwycięską armią.
Niestety rok wybicia to 90 -91,po tęgim laniu jakie Rzymianie otrzymali od Daków a Domicjan zawarł z nimi bardzo niekorzystny traktat pokojowy...
RIC 709 Waga 12,8 g
Awers:Głowa cesarza w wieńcu zwrócona w prawo IMP CAES DOMIT AVG GERM COS XV CENS PER P P
Rewers:Wirtus stojąca w prawo ,trzymająca włócznię i parazonium ,trzymająca lewa stopę na hełmie VIRTVTI AVGVSTI w polu S-C

Pięknie zachowany portret cesarza Domicjana

Emilian-Aemilian

Interamna lato 253 roku n.e. symbol kryzysu III wieku .Bitwa której nie było gdyż legiony zdradzają i zabijają prawowitych cesarzy Treboniana i Woluzjana .Władzę w imperium zdobywa uzurpator Marek Emiliusz Emilian .
Już jako legalny cesarz sprawuje rządy przez 88 dni.
Koło fortuny robi jednak pełen obrót i teraz  Emilian staje się ofiarą własnych żołnierzy w bitwie której nie było pod Spolecjum.
Do władzy dochodzi Publius Licinius Valerianus...
Krótkie panowanie Emiliana nie pozostawiło po sobie zbyt wiele monet.Trudne do zdobycia rozsądnych cenach stanowią ciężki obiekt do polowań na portalach aukcyjnych.
Udało mi się jednak zakupić dość tani egzemplarz sesterca wybitego w Dacii.Nie jest może najpiękniejszy ale za to bardzo rzadki.
Varbanov 75-76   R7 !  Waga 8,4 g
Awers:Popiersie cesarza w wieńcu zwrócone w prawo IMP C M AEMIL AEMILIANVS AVG
Rewers:Dacia stojąca na wprost, trzymająca gałązkę w prawej ręce i krótkie berło w lewej,orzeł i lew u stóp PROVIN-CIA DACIA w odcinku menniczym AN VIII

 Słaby rewers sesterca z symbolami legionów które dawały i odbierały władzę.