"Oddajcie więc cesarzowi to, co jest cesarskie, a Bogu to, co boskie" -Tyberiusz-denar-Tiberius

Ewangelia wg św. Mateusza
Sprawa podatku
15 Wtedy faryzeusze odeszli i naradzali się, jak by podchwycić Go w mowie. 16 Posłali więc do Niego swych uczniów razem ze zwolennikami Heroda, aby Mu powiedzieli: «Nauczycielu, wiemy, że jesteś prawdomówny i drogi Bożej w prawdzie nauczasz. Na nikim Ci też nie zależy, bo nie oglądasz się na osobę ludzką. 17 Powiedz nam więc, jak Ci się zdaje? Czy wolno płacić podatek Cezarowi, czy nie?» 18 Jezus przejrzał ich przewrotność i rzekł: «Czemu Mnie wystawiacie na próbę, obłudnicy? 19 Pokażcie Mi monetę podatkową!» Przynieśli Mu denara. 20 On ich zapytał: «Czyj jest ten obraz i napis?» 21 Odpowiedzieli: «Cezara». Wówczas rzekł do nich: «Oddajcie więc Cezarowi to, co należy do Cezara, a Bogu to, co należy do Boga». 22 Gdy to usłyszeli, zmieszali się i zostawiwszy Go, odeszli.

Czy to jest ta moneta którą opisano w ewangelii? Powszechna jest opinia że tak.Ale czy tak  naprawdę jest?
Kwestionowany jest przecież przez niektórych  nawet fakt przedstawionego  w tej opowieści zdarzenia.
Chodzi tu o zwyczaje religijne Faryzeuszy którzy usiłują zastawić pułapkę na "wichrzyciela" i ich "superczystość".Monety z wizerunkami uznawano z nieczyste. Wskazuje się też na nikłe znaleziska denarów Tyberiusza na terenach Judei i Galilei
Przyjmijmy jednak wiarygodność opisu i że to był  ten typ denara. Dlaczego ten? Cesarza August przez 41 lat panowania wybił ponad 100 odmian tego rodzaju monet a Tyberiusz przez 23 lata tylko 2!
Z tym że po roku 15 n.e. tylko rewers PONTIF MAXIM
Numizmat ten jest bardzo poszukiwany i mocno ceniony.Udało mi się zdobyć dość ładnego subaeratusa .
Szpeci go tylko wielka dziura w głowie Tyberiusza odsłaniająca miedziany rdzeń.
Numer RIC też nie jest możliwy do ustalenia gdyż moneta nie jest wybita centrycznie .Może to być RIC 28 lub 30 .To tylko różnica w podstawie na której stoi krzesło.
Waga 1,8 g
Awers:Głowa cesarza w wieńcu zwrócona w prawo TI CAESAR DIVI AVG F AVGVSTVS
Rewers:Liwia (jako Pax) siedząca na zdobionym krześle w prawo, trzymająca gałązkę oliwną i berło lub włócznię. PONTIF MAXIM

Hadrian -denar

Ładny denar którego dziś chciałbym pokazać ,spłatał mi figla.Z początku myślałem że wybito go w czasie drugiego konsulatu cesarza Hadriana.Po dłuższym poszukiwaniu stwierdziłem jednak, że jest to RIC 215 a drugi konsulat to jednak błąd przy wybijaniu monety . Zamiast liczby III jest widoczna II i kawałek trzeciej jedynki.
Piękny portret imperatora widzimy w rzadziej występującej wersji zwróconej w lewo.
Moneta pochodzi lat 132-134 n.e.
RIC 215 Waga 3 g
Awers: Udrapowane popiersie cesarza zwrócone w prawo HADRIANVS AVGVSTVS
Rewers: Iustitia siedząca w lewo,trzymająca paterę i berło IVSTITIA AVG P P COS III

Rok czterech cesarzy

W końcu zebrałem wszystkich władców osławionego roku 69 n.e.,zwanego rokiem czterech cesarzy.U mnie ten rok trwał dwa lata.Co prawda sesterc Galby wybity został przez Tytusa ,to jednak widnieje na nim wizerunek tego pierwszego.
Ciekawy był to czas i dużo się w nim działo.Po błazeństwach i tyraństwie Nerona nadzieja na lepsze rządy musiała poczekać aż do objęcia sterów państwa przez Wespazjana.
Galba ,Otho,Witeliusz,Wespazjan kolejno jeden po drugim na wspaniałych monetach.Kilkumiesięczne rządy trzech pierwszych i częste zmiany u władzy zaowocowały subaeratusem Witeliusz /Otho,który jest prawdziwym symbolem okresu spisków i wojen ,kiedy pracownicy mennicy nie nadążali ze zmianami panujących...
Nie będę już opisywał numizmatów ,gdyż uczyniłem to  wcześniej .Zamieszczam więc tylko ich zdjęcia razem.Czterech cesarzy ,pięć monet.
                                       
                                                                OTO  MÓJ ROK CZTERECH CESARZY :

Witeliusz -denar-Vitellius

Rok czterech cesarzy to czas praktycznie nieustających zmagań między kolejnymi chętnymi do władzy w imperium.Witeliusz ,którego denara dziś prezentuję jest trzecim który obejmuje rządy w Cesarstwie w roku 69 n.e.Pokonawszy Othona w krwawej bitwie nad rzeką Pad niedaleko Cremony (Bedriacum) ,wkracza do Rzymu ,zostaje uznany przez Senat i obdarzony cesarskimi honorami.Z pewnością do tamtych wydarzeń nawiązuje rewers monety przedstawiający boginię Wiktorię.Usiadła sobie Wiktoria z palmą i paterą na tronie i ruszyć się z niego już nie chciała.24 października 69 roku znowu pod Cremoną dochodzi do kolejnej bitwy z armią następnego pretendenta do władzy cesarskiej Wespazjana.Tym razem wojska Witeliusza zostają pokonane a jego dni są już policzone...No i gdzie była ta Witeliuszowa Wiktoria?Już chyba tylko na monetach takich jak ta.Denar pokazany na zdjęciach zachowany jest w dość dobrym stanie.Ciemna patyna dodaje mu dodatkowego klimatu.          RIC 71 Waga 2,8 g
                                                                           
Awers:Głowa cesarza zwrócona w prawo A VITELLIVS GERMANICVS IMP                                                                                   Rewers:Wiktoria siedząca w lewo,trzymająca gałązkę palmową i paterę

Makrynus i Konstancjusz Gallus

Dzisiaj zaprezentuję dwa ciekawe numizmaty pozornie nie związane ze sobą.Co łączy te dwie monety wyjaśnię później.
Pierwsza to brąz lokalny Makrynusa  z  Nikopolis ad Istrum
Moushmov 1220 Waga 9,3 g
Awers:Popiersie w wieńcu,płaszczu i zbroi zwrócone w prawo AYT K OPPEL CEVH MACREINOC
Rewers:Artemida krocząca w prawo,trzymająca łuk,sięgająca po strzałę z kołczanu,mająca psa  przy nogach.VP AGRIPPA NIKOPOLITWN PROC ICTRWN

Jest rok 217 n.e. gdy po śmierci Karakalli władzę obejmuje Makrynus.Sytuacja która zaistniała po usunięciu poprzednika nie była korzystna dla nowego cesarza.
Trwa kampania perska.Brak doświadczenia wojennego , oraz chęć umocnienia swojej pozycji jako imperatora ,powoduje próbę układów z kólem Artabanusem IV.
Rokowania nie przynoszą skutku i dochodzi do niezwyke krwawej bitwy pod Nisibis.
I tutaj chciałbym przedstawić doskonałą grafikę artysty Igora Dzis, która ilustruje tamto wydarzenie.

http://igor-dzisblogspotcom.blogspot.com/2010/12/battle-of-nisibis-217-ad.html

Widzimy że armia rzymska powoli  się zmienia .Lorica segmentata i prostokątne scutum nosi tylko centurion.
Krótkie gladiusy zastąpiła spatha ,lepsza do walki jazdą.Pojawiają się kaptury kolcze.
Niezwykle dynamiczna scena w której legionista zadaje śmiertelny cios leżącemu jeźdźcowi, od razu przywiodła mi na myśl rewers monety Konstancjusza Gallusa.

I to właśnie ta ilustracja połączyła  te dwa , niezwiązane ze sobą numizmaty.
Konstancjusz Gallus.Aquileia 351 - 354 rok n.e.  RIC VIII 203  Waga 1,9 g
Awers:Popiersie w zbroi i płaszczu zwrócone w prawo. DN CONSTANTIVS IVN NOB C
Rewers:Legionista przebijający włócznią przewróconego jeźdźca.FEL TEMP REPARATIO
W odcinku menniczym AQT.

Lucjusz Werus -denar hybryda-Lucius Verus

TRP XIX -po raz kolejny na monecie Lucjusza Werusa.To bardzo ciekawy denar łaczący awers tego cesarza RIC 515 z późniejszym rewersem Marka Aureliusza RIC 125.Różnica czasu wykonania stempli dla obydwu stron opisywanego denara, może wynosić kilka miesięcy .  Niewykluczone jednak że jest  to tylko   kilkanaście dni.
Co spowodowało połączenie starszego stempla z nowszym innego cesarza?Może chęć oszczędności i bałagan?W tym czasie w Italii szerzyła się ,zawleczona ze wschodu przez legionistów epidemia dżumy.Może pod jej wpływem pracownicy mennicy popełniali błędy? .Wyszła z tego niesamowita hybryda.To już druga  tych władców w mojej kolekcji , dodatkowo z tego samego 165 roku n.e.Bo na rok wybicia trzeba liczyć wszystkie tytuły z rewersu Marka Aureliusza.
Jak już wspomniałem Lucjusz Werus nie sprawował 19 razy władzy trybuna  a tylko 9.Łatwo więc wypatrzyłem tą monetkę . Jest to prawdopodobnie następny nienotowany egzemplarz.
Tym razem stoczyłem zaciętą walkę z innymi chętnymi na ten unikat.Oczywiście wystawiony był na aukcji z błędnym opisem jako zwykły denar Lucjusza Werusa.Warto śledzić portale aukcyjne by wyłowić takie perełki..
Numizmat zachował się w przyzwoitym stanie,chociaż rewers chyba lepiej.
Hybryda RIC 515 i RIC 125 Waga 2,8 g
Awers:Udrapowane popiersie w zbroi Lucjusza Werusa ,zwrócone w prawo L VERVS AVG ARMENIACVS   (RIC 515 z 164 roku n.e)
Rewers:Annona stojąca w lewo ,wylewająca zawartość rogu obfitości do modiusa PM TR P XIX IMP II COS III    (RIC 125 z 165 roku n.e.)

Na koniec zdjęcia obydwu hybryd razem.

Aelius-ciekawy subaeratus z błędem

Następna  moneta z mojej kolekcji to bardzo ciekawy subaeratus Aeliusa.Wyemitowany został przypuszczalnie przez jakiś pokątny warsztacik w latach 136-138 n.e.Raczej nie jest to produkt oficjalnej mennicy gdyż zawiera na rewersie błąd.Co prawda stylistycznie nie odbiega od oficjalnych denarów tego typu, to jednak brak litery D w napisie CONCORD na rewersie,czyni bardziej prawdopodobnym jego nielegalne pochodzenie.
Możliwe że brak tej literki był celowym działaniem fałszerza ,pragnącego odróżnić swoje dzieło od legalnej emisji.
Moneta nie była długo w obiegu ,gdyż brak na niej śladów wytarć.Czas jednak zrobił swoje i korozja miedzianego rdzenia psuje ogólny wygląd.
Niemniej jest to bardzo ładny denar.Głęboko wybity wizerunek Aeliusa sprawia  wrażenie  antycznej rzeźby.

Napis CONCOR Brak D -czyżby umyślny błąd?

RIC 436 Waga 2,5 g

Awers:Głowa Aeliusa zwrócona w prawo L AELIVS CAESAR

Rewers:Concordia siedząca w lewo,trzymająca paterę ,oparta lewą ręką na rogu obfitości T R POT COS II

na dole CONCOR(D)